Oorzaken van sexueel misbruik

Er bestaat geen eenvoudig antwoord op de vraag, waarom een mens een kind misbruikt. Heel vaak worden de daders als ziek beschouwd of het wordt verondersteld dat ze meisjes en jongens misbruiken, omdat ze geen bevredigende normale sexuele relaties hebben. Dit zijn doorgaans echter niet de redenen voor sexueel misbruik. Je kunt ervan uitgaan, dat hier verschillende oorzaken en condities samenkomen, die pas sinds kort onderzocht worden. Daarom zijn er verschillende verklaringsbeginsels, die verschillende aspekten onderstrepen.

Veel experten - zowel vrouwelijke als mannelijke - onderstrepen dat de ongelijkheid van de sexes in onze maatschapij pas de mentaliteit daarvoor creeert, dat, en op welke manier vrouwen, meisjes en jongens aan sexueel geweld worden blootgesteld.

Ze gaan uit van de ervaring, dat de daders meestal onopvallende, blijkbaar niet van de norm afwijkende mannen zijn, die tot iedere begroepsgroep of sociale klas kunnen behoren. Misbruikers ageren niet op grond van “sexuele noodstand”, vaak hebben ze sexuele relaties met volwassen vrouwen, want voor de dader gaat het bij de sexuele misbruik niet op de eerste plaats om sexuele bevrediging. Het gaat om misbruik van macht door sexueel geweld.
De sexualiteit wordt als middel of “wapen” gebruikt, om macht uitteoefenen. Sexueel misbruik is niet een gewelddadige vorm van sexualiteit, maar een sexuele vorm van geweld.

Bei sexueel misbruik gebruikt de”machtige” zijn overmacht om de “machteloze” geweld aantedoen. Waar een persoon of een groep veel meer macht heeft dan een ander, bestaat er altijd het risico dat deze macht misbruikt wordt. In onze maatschapij hebben mannen meer macht dan vrouwen en volwassenen meer macht dan kinderen, waarbij het machtsverschil tussen mannen en meisjes het grootste is. Dit machtsverschil is een beslissende factor voor de uitermate grote omvang van sexueel geweld, die het dagelijks leven van meisjes markeert, vooral als mannen denken, dat zij alleen het voor het zeggen hebben en vrouwen en kinderen zich aan hun wil moeten onderwerpen. Sommige mannen gaan zelfs zo ver, dat ze vrouwen en kinderen als bruikbaar bezit - ook in sexueel opzicht - beschouwen en daaruit het recht voor zichzelf afleiden, dat ze ze ook sexueel mogen uitbuiten.

Een dergelijke mentaliteit wordt bevorderd door het in onze maatschappij nog altijd geldige ideaal van vrouw en man, zoals het ook in kranten, reklame, filmen enz. wordt getoond. De mannelijke “veroveraar”, die zich zo maar neemt wat hij wil, is nog altijd het ideaal van mannelijkheid, niet alleen in avonturenfilmen. Hij wordt bewonderd als hij vaak wisselende sexuele contacten heeft, vooral ook met jongere vrouwen (“kindvrouwen”); hij wordt beschouwd als “een fantastische vent, die niets laat aanbranden”.

Als daarentegen een vrouw “Neen” zegt, wordt er vaak gezegd dat zij veroverd wil worden, in feite “Ja” bedoelt. Gewelddadig gedrag wordt verontschuldigd door te beweren, dat mannen gewoon sterkere sexuele behoeften hebben en agressie in hun natuur ligt.

Als jongetje al beleven mannen hun overwicht aan het voorbeeld van hun omgeving. Superioriteit, sterkte en doorzetting van hun wil is hun recht en wordt ook van hen verwacht. Wie echter in de overtuiging opgroeit dat hij meer rechten heeft dan anderen, voelt zich later eerder aangemoedigd zijn vermeend recht ook met geweld op te mogen eisen.
Sommige experten wijzen er ook op, dat sexueel misbruik kan te maken hebben met ervaringen in de kinderjaren. Veel misbruikende volwassenen hebben als kind te weinig liefde, of lichamelijk of sexueel geweld ervaren. Ze hebben geleerd dat ze sexualiteit in plaats van liefde en waardering hebben gekregen en zetten deze ervaring dan met geweld bij hun kinderen voort.

Vooral jongens die zelf werden misbruikt, proberen, gevoelens van onmacht en hulpeloosheid te onderdrukken door zelf te misbruiken, omdat de rol van het slachtoffer voor vele jongens niet bij het mannelijke ideaal past dat hun wordt voorgeleefd.

Experten van de kinderbescherming beschrijven sommige daders als mensen, die zich niet als zelfbewuste en machtige persoonlijkheden beschouwen en wiens relaties met volwassenen eerder gekenmerkt zijn door angst en afhankelijkheid. De uitbuiting van meisjes en jongens moet hen het gevoel van superieuriteit, bevrediging en zekerheid brengen.

In andere gevallen gebeurt het sexueel misbruik in een omgeving, waar ook anders de behoeften en autonome rechten van meisjes en jongens niet worden gerespecteerd.
Het is maar al te gemakkelijk, de vitale behoeften van de kinderen aan toewijding en geborgenheid te benutten voor de bevrediging van persoonlijke wensen van de volwassenen.
Er bestaat overeenstemming dat een van de oorzaken van sexueel misbruik is, dat veel meisjes en jongens door de opvoeding die ze genieten, juist slachtoffer worden gemaakt.
(Zie ook verder: Een opvoeding, die gevaarlijk kan worden.)

Het zoeken naar de oorzaken van de sexuele misbruik van kinderen lijkt op een puzzle.
Een onderdeel geeft nog geen compleet uitleg.
Maar als je ze samenvoegt, wordt het beeld duidelijker.

(Bron: Gegen den sexuellen Missbrauch an Mädchen und Jungen. Ein Ratgeber für Mütter und Väter, uitgegeven door het AJS.)